یخ زدگی استخر در زمستان میتواند پمپ، فیلتر و لولهها را از کار بیندازد. در این راهنما یاد بگیرید با چه کارهایی از یخ زدن استخر جلوگیری کنید.
یخ زدگی استخر در زمستان؛ راهنمای کامل پیشگیری
یخ زدگی استخر یکی از پرهزینهترین خرابیهایی است که در زمستان سراغ استخرهای روباز میآید. آب وقتی یخ میزند حدود ۹ درصد حجمش بیشتر میشود و همین انبساط کافی است تا لولهها بترکند، بدنهی پمپ و فیلتر ترک بخورد و کاشی و بندکشی دیوارهها آسیب ببیند. خبر خوب این است که با چند اقدام ساده و بهموقع میشود جلوی تقریباً همهی این خسارتها را گرفت. در این راهنما توضیح میدهیم یخ زدگی استخر از کجا شروع میشود و در زمستان دقیقاً چه کار کنیم که استخر یخ نزند.
۱. یخ زدگی استخر به کجاها آسیب میزند؟
بیشترین خطر برای خود حوضچهی استخر نیست، بلکه برای تجهیزات و لولههایی است که آب ساکن در آنها مانده است:
- لولههای رفت و برگشت و اسکیمر: آب ساکن در لولههای کمعمق یا لولههایی که از فضای باز عبور میکنند زودتر از همه یخ میزند.
- پمپ تصفیه: آب داخل حلزونی و پیشفیلتر پمپ اگر یخ بزند، بدنهی پلاستیکی یا چدنی پمپ ترک برمیدارد.
- فیلتر شنی: ترک خوردن مخزن فیلتر و شیر ششحالته از خرابیهای رایج زمستان است.
- مبدل حرارتی، هیتر و دستگاه کلرزن: لولههای باریک داخلی این تجهیزات حساسترین قسمتها هستند.
- کاشی، بندکشی و دیواره: لایهی یخ روی سطح آب به دیوارهها فشار جانبی میآورد و میتواند باعث جدا شدن کاشیهای خط آب شود.
۲. دو راه اصلی: استخر را روشن نگه داریم یا زمستانی کنیم؟
برای مقابله با یخ زدگی استخر دو رویکرد وجود دارد و انتخاب بین آنها به نوع استفادهی شما بستگی دارد:
- روشن نگه داشتن استخر در زمستان: اگر استخر در زمستان هم استفاده میشود یا در منطقهای هستید که یخبندان فقط چند شب در سال اتفاق میافتد، با گردش مداوم آب و گرمایش کنترلشده میتوان استخر را فعال نگه داشت.
- زمستانی کردن (بستن) استخر: اگر استخر روباز است و تا بهار استفاده نمیشود، بهترین کار تخلیهی تجهیزات و لولهها و آمادهسازی اصولی استخر برای خواب زمستانی است.
۳. روش اول: استخر را در زمستان فعال نگه دارید
آب در حال حرکت خیلی دیرتر از آب ساکن یخ میزند. اگر میخواهید استخر در زمستان فعال بماند، این نکات را رعایت کنید:
- پمپ را در شبهای سرد خاموش نکنید. بیشترین خطر یخ زدگی بین نیمهشب تا طلوع آفتاب است. پمپ دور متغیر این امکان را میدهد که آب با دور پایین و مصرف برق کم بهصورت مداوم در گردش باشد.
- از قابلیت ضدیخ (Freeze Protection) تابلو کنترل استفاده کنید. بسیاری از تابلوهای کنترل هوشمند استخر با یک سنسور دمای هوا، وقتی هوا به نزدیکی صفر درجه میرسد پمپ را خودکار روشن میکنند.
- گرمایش را پیوسته اما کم نگه دارید. لازم نیست آب را گرم کنید؛ کافی است دمای آب چند درجه بالاتر از صفر بماند. در موتورخانههایی که با دیگ و مبدل حرارتی کار میکنند این کار معمولاً بهصرفهتر از گرم کردن مکرر یک آب سرد است. راندمان هیتپمپ در هوای خیلی سرد افت میکند و باید این موضوع را در انتخاب سیستم گرمایش در نظر گرفت.
- روی استخر کاور بکشید. کاور حرارتی (کاور سولار) اتلاف گرما از سطح آب را بهشدت کم میکند و هزینهی گرمایش را پایین میآورد.
- موتورخانه را عایق کنید. لولههای داخل موتورخانه و لولههایی که از فضای باز عبور میکنند را با عایق مناسب بپوشانید. در موتورخانههای سرد، یک بخاری برقی کوچک ترموستاتدار یا کابل گرمایشی (المنت کابلی) روی لولههای حساس، ارزانترین بیمه در برابر ترکیدن لوله است.
۴. روش دوم: زمستانی کردن استخر قدم به قدم
اگر قرار است استخر تا بهار بسته بماند، این مراحل را به ترتیب انجام دهید:
قدم اول: تمیزکاری کامل. برگ، رسوب و آشغال را از کف و دیوارهها جمع کنید و استخر را جارو بزنید. هر مواد آلی که در آب بماند، تا بهار به جلبک و لکه تبدیل میشود.
قدم دوم: تنظیم شیمی آب. pH را بین ۷.۲ تا ۷.۶ و قلیائیت را در محدودهی استاندارد تنظیم کنید، سپس یک شوک کلر بدهید. استفاده از جلبککش مخصوص زمستان هم آب را در طول تعطیلی سالمتر نگه میدارد.
قدم سوم: پایین آوردن سطح آب، نه تخلیهی کامل. سطح آب را حدود ۱۰ تا ۱۵ سانتیمتر زیر دهانهی اسکیمر و نازلهای برگشت پایین بیاورید تا آب داخل این قطعات یخ نزند. استخر بتنی را هرگز کامل خالی نکنید؛ فشار آبهای زیرزمینی و انبساط و انقباض زمستانی میتواند به بدنهی استخر خالی آسیب جدی بزند.
قدم چهارم: تخلیهی تجهیزات. پمپ، فیلتر، هیتر، مبدل و کلرزن را کاملاً تخلیه کنید. درپوشهای تخلیهی پمپ و فیلتر را باز کنید و شیر ششحالتهی فیلتر را روی حالت زمستانی (Winter یا Closed طبق دفترچهی سازنده) بگذارید.
قدم پنجم: تخلیهی لولهها با هوا. با بلوور یا کمپرسور، آب داخل لولههای رفت و برگشت را بیرون بدهید و سر لولهها را با درپوش مخصوص ببندید. در لولههایی که تخلیهی کامل آنها ممکن نیست، فقط از ضدیخ مخصوص استخر (بر پایهی پروپیلن گلیکول) استفاده کنید. ضدیخ خودرو سمی است و هرگز نباید وارد سیستم استخر شود.
قدم ششم: محافظت از اسکیمر. داخل اسکیمر یک جبرانکنندهی یخ (قطعهی اسفنجی یا بطری پلاستیکی دربسته) بگذارید تا اگر آب باقیمانده یخ زد، فشار انبساط را جذب کند و بدنهی اسکیمر نشکند.
قدم هفتم: کشیدن کاور زمستانی. یک کاور زمستانی محکم که کاملاً روی استخر بسته شود، جلوی ریختن برگ و برف را میگیرد و از نظر ایمنی هم برای کودکان و حیوانات خانگی ضروری است. برف سنگین روی کاور را هر از گاهی پاک کنید.
۵. اشتباهات رایج در زمستان که خسارت را چند برابر میکند
- خاموش کردن پمپ در شبهای سرد برای صرفهجویی در برق.
- خالی کردن کامل استخر بتنی.
- شکستن یخ سطح آب با ضربه؛ این کار بیشتر از خود یخ به کاشیها آسیب میزند.
- ریختن آب داغ روی لوله یا پمپ یخزده؛ شوک حرارتی باعث ترک خوردن قطعات میشود.
- استفاده از ضدیخ خودرو به جای ضدیخ مخصوص استخر.
- رها کردن استخر بستهشده تا بهار بدون حتی یک بار سرکشی.
۶. استخرهای سرپوشیده هم در خطرند؟
در استخرهای سرپوشیده خطر یخ زدن آب استخر بسیار کم است، اما مشکل زمستان آنها چیز دیگری است: رطوبت بالا و تعریق روی سقف و شیشهها. اگر سالن استخر یا موتورخانه دیوار مشترک با فضای باز دارد، لولههایی که از کنار دیوارهای سرد عبور میکنند را عایق کنید و سیستم هواساز و رطوبتگیر سالن را قبل از شروع سرما سرویس کنید.
۷. پرسشهای پرتکرار
آیا باید آب استخر را در زمستان خالی کنیم؟
خیر. در استخرهای بتنی تخلیهی کامل توصیه نمیشود. فقط سطح آب را زیر اسکیمر و نازلها پایین بیاورید و تجهیزات و لولهها را تخلیه کنید.
از چه دمایی خطر یخ زدگی استخر شروع میشود؟
وقتی دمای هوا در شب به حدود صفر درجه نزدیک میشود، لولهها و تجهیزاتی که در فضای باز هستند در خطرند؛ حتی اگر سطح آب خود استخر هنوز یخ نزده باشد.
اگر لوله یا پمپ یخ زد چه کنیم؟
پمپ را روشن نکنید. اجازه دهید موتورخانه بهتدریج گرم شود و یخ آرام آب شود، سپس قبل از راهاندازی، پمپ و اتصالات را از نظر ترک و نشتی بررسی کنید.
بهترین زمان زمستانی کردن استخر چه موقع است؟
وقتی دمای آب بهطور پایدار زیر حدود ۱۵ درجه رسید و قبل از اولین یخبندان شبانه. اگر زودتر ببندید، احتمال رشد جلبک بیشتر میشود.
جمعبندی
پیشگیری از یخ زدگی استخر چه با فعال نگه داشتن آن و چه با زمستانی کردن اصولی، چند ساعت کار و هزینهای اندک دارد؛ اما تعمیر پمپ ترکخورده، تعویض لولههای زیر کف یا بازسازی کاشیهای خط آب میتواند چندین برابر هزینه داشته باشد. اگر مطمئن نیستید کدام روش برای استخر شما مناسبتر است یا موتورخانهی شما برای کارکرد زمستانی آماده است، کارشناسان گروه مهندسی استخر صفار میتوانند استخر و موتورخانهی شما را بررسی و بهترین راهکار را پیشنهاد کنند. برای ثبت درخواست مشاوره به بخش «مشاوره» در سایت مراجعه کنید یا با شمارهی ۰۵۱-۳۷۲۴۳۱۶۰ تماس بگیرید.